W roku 1923 przy zbiegu ulic Filtrowej i Grójeckiej został wytyczony plac Gabriela Narutowicza. Targowisko przed kościołem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny stało się centralnym punktem Ochoty i bardzo ważnym miejscem na mapie stolicy. Intensywna rozbudowa Starej Ochoty ma swój początek właśnie na placu, znaczącym węźle komunikacyjnym.

Na polach i bagnach zasypanych piaskiem zużytym przez stację filtrów powstały Kolonia Staszica i Lubeckiego. Plac otrzymał swoją nazwę dla upamiętnienia prezydenta Gabriela Narutowicza, zamordowanego w 1922 r. Stojący na placu jego pomnik, odsłonięty w 2002 r. jest dwukrotnie powiększoną kopią popiersia autorstwa Edwarda Wittiga, która zdobi hol Politechniki Warszawskiej. Ponad półtorametrową kopię z brązu wykonał Alojzy Nawrat.

Najstarszym zabytkiem placu Narutowicza, który przykuwa uwagę swą architekturą i historią jest kościół świętego Jakuba. Inspiracją do wybudowania pomnika - kościoła były obchody w latach 1904 - 1905 jubileuszu 50-lecia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. 24 września 1911 roku został poświęcony kamień węgielny pod budowę. Kościół został zbudowany w latach 1910 - 1939 według projektu Oskara Sosnowskiego w stylu neoromańskim – z cegły. Budynek trzynawowy, prezbiterium zamknięte apsydą, na zakończeniu naw bocznych znajdują się kaplice: Matki Bożej oraz Najświętszego Sakramentu. Na frontonie wieża o podstawie kwadratu.

Budowa miała dwie zasadnicze fazy: pierwsza: lata 1918 – 1927, kiedy to mury wyciągnięto do wysokości dachów na nawach bocznych i na nawie głównej oraz druga faza: lata 1927 – 1939, gdy równocześnie budowano mury kaplicy Matki Bożej, zakrystię, prezbiterium i wieżę nad kaplicą Pana Jezusa. Następnie zasklepiono nawy, położono więźbę dachową i zamknięto otwory okienne i drzwiowe.



W czasie II wojny światowej, a szczególnie Powstania Warszawskiego świątynia uległa zniszczeniom, spłonął dach i wieża. Odbudowaną świątynię zdobią współczesne polichromie oraz cykl witraży - panteon chwały polskiego oręża lat II wojny światowej. Jest też granitowa tablica upamiętniająca księdza prof. Jana Salamuchę, obrońcę „Reduty Wawelskiej” podczas Powstania Warszawskiego w 1944 r.

 

Treść tekstu upamiętniającego postać: „...bronić ...domu ojczystego będę do ostatniego tchnienia...” Jan Salamucha. 


We wnętrzu kościoła znajdują się: ołtarz przedsoborowy z marmuru wg projektu arch. J. Zachwatowicza, ambona z płaskorzeźbami projektowanymi przez ks. M. Węglewicza, stacje Drogi Krzyżowej  - dzieło Franciszka Masiaka, płaskorzeźba Serca Pana Jezusa z białego marmuru wykonana przez Zofię Trzcińską-Kamińską, ołtarzyk z obrazem Miłosierdzia Bożego, belka tęczowa z krzyżem, ołtarz posoborowy z białego marmuru.

Polichromia kościoła jest dziełem artystów plastyków Heleny i Lecha Grześkiewiczów, a później także ich syna Piotra, którzy wykonali freski w prezbiterium, mozaikę Matki Bożej Częstochowskiej na frontonie kościoła, a także freski i wystrój Kaplicy Najświętszego Sakramentu.  Witraże o tematyce religijno - patriotycznej, wg projektu ks. H. Żochowskiego, wykonał witrażysta ze szkoły toruńskiej Ryszard Więckowski.

W kaplicy Matki Bożej znajduje się figura Niepokalanej wykonana w marmurze carrara przez rzeźbiarkę Zofię Trzcińską–Kamińską. Parafia posiada również zabytkowy Krucyfiks z XVII wieku.

Na placu Narutowicza napotykamy jedną z największych budowli w przedwojennej Warszawie - Akademik im. Gabriela Narutowicza. Oryginalna architektura tego gmachu w kształcie wielkiego prostopadłościanu nawiązuje do sztuki polskiej XVII wieku z elementami art deco. Efektowne są geometryczne, trójkątne portale. Pawilony boczne ukończono w 1925 roku, a gmach główny w 1930 roku. Podziw i aprobatę budziły także świetnie urządzone wnętrza, funkcjonalne i niespotykane w tamtym czasie pomieszczenia gospodarcze np. kuchnia na 2500 osób, mechaniczna pralnia czy pływalnia i zakład kąpielowy.

Akademik zaprojektował Kazimierz Tołłoczko, a zainicjował budowę ówczesny prezydent Warszawy Antoni Jabłoński. Pawilony boczne ukończono w 1925 roku, a gmach główny w 1930 roku.

 

 

                           Opracowanie na podstawie Wikipedii i materiałów własnych